วันอาทิตย์ที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2569

วัดคาปาซิเตอร์ค่าประมาณ 112นาโนฟารัด ด้วย VI curve

ลักษณะของการวัดคาปาซิเตอร์ด้วย XY/Component Tester ค่อนข้างชัดเจนครับ

จากภาพ วงรีแคบ ๆ แนวนอน ซึ่งโดยหลักแล้วหมายถึงคาปาซิเตอร์กำลังแสดงความสัมพันธ์ระหว่างแรงดันกับกระแสแบบ AC

รูปแบบที่ควรเห็น

ถ้าเป็นคาปาซิเตอร์ที่สมบูรณ์แบบ เมื่อใช้ Component Tester จะได้ประมาณนี้

Y (กระแส)
       ↑
       │ ╭────────╮
       │ ╱ ╲
       │───╯ ╰───→ X (แรงดัน)
       │ ╲ ╱
       │ ╰────────╯
       ↓

วงรี = ลักษณะของคาปาซิเตอร์

แต่สิ่งสำคัญคือ ความเอียงและความหนาของวงรี สามารถบอกข้อมูลเกี่ยวกับ ESR/การสูญเสียของคาปาซิเตอร์ได้ด้วย

สำหรับรูปของคุณ

ผมสังเกตว่า

รูปเป็นวงรีค่อนข้าง แบนและยาว

เส้นด้านบนและด้านล่างค่อนข้างชิดกัน

ไม่มีลักษณะเป็นเส้นตรงแบบตัวต้านทาน

ไม่มีลักษณะเปิดวงจร

ไม่มีลักษณะลัดวงจรเป็นเส้นเกือบตั้ง/เกือบนอน


ดังนั้น จากรูปเพียงอย่างเดียว ผมยังไม่เห็นอาการชัดเจนว่าคาปาซิเตอร์ช็อตครับ

แต่มีเรื่องหนึ่งที่สำคัญมาก คือในภาพ

Ch1 = 100 V/div
Ch2 = 1.00 V/div

สเกลของแกน X กับ Y ต่างกันถึงประมาณ 100 เท่า ดังนั้นรูปร่างที่เห็นบนจอจะถูกยืด/บีบอย่างมาก เราจึงไม่ควรเอาความกว้างของวงรีไปตัดสินค่า C โดยตรง


---

ถ้าต้องการใช้วิธีนี้ตรวจว่า "คาปาซิเตอร์เสียหรือไม่"

ให้ลองวัดคาปาซิเตอร์ ตัวดีที่มีค่าและแรงดันใกล้เคียงกัน ก่อน แล้วเอารูปมาเปรียบเทียบกับตัวที่สงสัย

ตัวอย่างเช่น

ตัวดี ตัวเสีย

   ╭──────╮ ─────────
 ╱ ╲
│ │ ← leakage สูง
 ╲ ╱
   ╰──────╯

คาปาซิเตอร์ หรือถ้าช็อต
ปกติ จะคล้ายเส้นตรง

ถ้า ESR สูง วงรีจะมีลักษณะเปลี่ยนไป/เอียงและหนาขึ้นเมื่อเทียบกับตัวปกติ

ถ้า C ลดลงมาก ขนาดของรูปในแกนกระแสจะเปลี่ยนไป

ถ้า C ลัดวงจร รูปจะเข้าใกล้ลักษณะของตัวต้านทานค่าต่ำมาก

ถ้า ขาด (Open) สัญญาณแทบไม่มีวงจรตอบสนอง


---